PROTEİNProtein insan vücudunun temel yapı taşlarının başında gelen bir maddedir. Normal olarak bir insanın günde en az 60-75 mg protein alması gerekir. Morbid obezite ameliyatı geçiren hastaların aldıkları gıda miktarı azaldığından eğer eskisi gibi beslenmeye devam ederlerse, dolayısıyla aldıkları protein miktarı da azalır. Bunun yol açabileceği sorunlardan yukarıda bahsetmiştik. Uzun dönemde kalp, akciğer, böbrek ve en önemlisi enfeksiyonlara karşı bizi koruyan immün sistemde ciddi sorunlar ortaya çıkar.
Gıdaların protein içerikleri ile ilgili tabloları piyasadaki bir çok beslenme kitabında bulabilirsiniz. Böyle bir kitabı ameliyat öncesi edinmek ve okumak sizin için faydalı olacaktır. Her öğünde alabileceğiniz en kaliteli proteini saptamak için bu kitaplardan yararlanmanızı öneririz. Unutmayın, her öğüne proteinli gıdalarla başlayacaksınız. Bir fikir vermesi açısından çeşitli proteinli gıdalar ve içerdikleri protein miktarları aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Yoğurt (100 g) 4 g
Beyaz peynir (100 g) 14 g
Yumurta (1 adet) 8 g
Beyaz et (tavuk, hindi, balık) (100 g) 25 g
Ton balığı (1 kutu) 40 g
Biftek (100 g) 25 g
Süt (1 litre) 30 g
Fasülye, bezelye vs. (1/2 bardak) 8 g
ŞEKERLER/KARBONHİDRATLARBasit karbonhidratlardan yani beyaz şeker ve nişastadan uzak durun. Özellikle de sıvı ya da yarı katı şekildeyse. Örneğin şekerli çay içmeyin, muhallebi gibi süt ürünleriyle kek, pasta ve makarna gibi unlu ve nişastalı gıdaları yemeyin. Bunlar sadece kilo aldırmaz aynı zamanda Dumping sendromuna yol açarlar.
Basit karbonhidratlar yerine kompleks olanları tercih edin. Bunlar corn flakes gibi kahvaltılıklar, patates, tam tahıl unundan yapılmış kekler, meyveler, sebzeler ve özellikle de baklagillerdir. Yine de bunlar diyetinizin % 20’sini geçmemelidir.
YAĞLARYüksek miktarda yağ içeren gıdalar aynen şekerler gibi kilo alımına yol açarlar. Yüksek kalori içermelerine karşın besin değerleri düşüktür. Bu nedenle,
• “Fast food” tipi beslenmeden uzak durun,
• Yağ oranı düşük süt ve peynir kullanın,
• Tatlılardan (baklava, muhallebi, profiterol gibi) uzak durun,
• Yağsız et ve et ürünleri kullanın (sosis, sucuk, pastırma oldukça yağlı ürünlerdir),
• Tereyağı, margarin, mayonez ve kremayı asla kullanmayın,
• Cips gibi abur cubur gıdaları elinize dahi almayın.
SIVILARVücut suyunun yani hidrasyonun yeterli düzeyde olması metabolizma için çok önemlidir. Her gün 2 litre kadar sıvı alınması gereklidir. Eğer idrar renginiz koyu ve ağır kokuyorsa, ağzının kuruyorsa ve susuzluk hissediyorsanız yetersiz sıvı alıyorsunuz demektir. Sıvı alımı ile ilgili kuralımızı unutmadan mutlaka yeterli sıvı almalısınız. Kural: Yemekten 15 dakika öncesinden 90 dakika sonrasına kadar su/sıvı içmemelisiniz. Huniyi erken boşaltmak erken acıkmaya yol açar…
Önerdiğimiz sıvılar ise şunlardır:
• Çay, kafeinsiz kahve (elbette şekersiz!),
• Şekersiz meyve suları,
• Sulandırılarak içilen meyve tozları (şekersiz olmalı),
• Gazı çıkarılmış maden suyu,
• SU.
Yüksek proteinli, yağsız ve şekersiz diyet alan bir kişide yağların yıkımıyla enerji sağlanır. Bu duruma ketoz (yağdan şeker elde edilmesi) denir. Bu işlemin en önemli özelliği yüksek miktarda yan ürün ortaya çıkmasıdır ki bu atıklar böbrekler yoluyla temizlenir. Eğer sıvı almazsanız böbreklerin yükü artar, bu zararlı atıklara daha yüksek oranda maruz kalır.
Alınmaması gereken sıvı/katı gıdalar:• Puding
• Dondurma
• Tatlandırılmış, meyveli yoğurtlar
• Şekerlemeler
• Dondurulmuş meyve suları
• Şeker ilaveli meyve suları
• Kurabiyeler
• Şeker/çikolata kaplı corn flakesler
• Spor içecekleri
• Kekler, pastalar
• Jöleler
• Limonata
• Buzlu çaylar (ice tea)
• Kola
• Gazoz
• Bal
• Beyaz şeker
• Reçeller
• Şekerli sakızlar, cikletler
• Çikolata
• Gofret
• Milk shake
• Alkollü içecekler, şarap, bira.
LİFLİ GIDALAR VE KABIZLIKGıda alımının azalması, beraberinde lifli gıda ve sıvı alımında azalmayla birlikte kabızlığı tetikler. Hele bir de demir eksikliği tedavisi görüyorsanız kabızlık kaçınılmaz olur. Bu nedenle mutlaka bol sıvı almalısınız. Bol bol egzersiz, yürüyüş yapmalısınız (egzersiz barsakları harekete geçirir). Elma gibi meyvelerden günde bir tane yemelisiniz. Yulaf ezmesi kabızlığa çok iyi gelir, kabız kalmamak için kahvaltıda bir küçük porsiyon alabilirsiniz. Lifli tüm gıdaları çok iyi çiğnemelisiniz. İyi çiğnenmeden alınan lifli gıdalar mide çıkışında birikerek mide boşalma sorunu yaratabilir.
Bu önlemlere rağmen kabızlık devam ediyorsa doktorunuza danışarak BeneFiber gibi lif içeren destek ürünleri alabilirsiniz.
ALKOLAlkol yüksek kalori verir ve idrar miktarını arttırarak vücut sıvısının azalmasına (dehidratasyona) yol açabilir. Ayrıca normal mideleri olanlara göre aynı miktar alkolle daha yüksek kan seviyesine ulaşılır ki bu daha çabuk etkilenmenize yol açar. Bu nedenle mide kelepçesi yapılan kişilerin daha az ve daha dikkatli alkollü içecek kullanması gerekmektedir. Asla iki kadehten fazla şarap içmeyin ve bu miktarı haftada birden daha sık almayın.
SİGARAAmeliyattan önce en az 3 hafta ve sonra 3 ay boyunca sigara içmemelisiniz. Sigara sadece akciğer fonksiyonlarını değil aynı zamanda yara iyileşmesini de bozar. Ayrıca asit salgısını arttırarak midede ve on iki parmak barsağında ülser gelişmesine yol açabilir.
KAHVEKafein içeren kahve kullanımı idrar miktarını ve barsak hareketlerini arttırır. Ayrıca iştah açıcı etkisi vardır. Bu nedenle ameliyattan sonraki ilk bir iki ay boyunca kahve önermiyoruz. Daha sonraki dönemde ise kafeinsiz kahve içmenizi ve bunu da haftada birkaç kezden daha sık almamanızı tavsiye ederiz.
AMELİYAT SONRASI BESLENME PROGRAMI1. Ameliyattan sonraki ilk gün: Bu süreçte size herhangi bir yiyecek içecek verilmeyecektir.
2. 2. Günde sadece su ve ılık çay içmeye başlayacaksınız. Takibeden 2 hafta boyunca sadece sıvı gıdalar (çay, çorba, muhallebi gibi) alacaksınız.
3. 3. Haftadan itibaren yarı katı/katı gıdalar almaya başlayacaksınız. Bu dönemde patates püresi, yağsız ızgara köfte gibi yemekler ile başlayabilirsiniz. Yukarda değindiğimiz ilkeleri unutmayınız.
4. Normal bir beslenme sürecine 6. Haftadan itibaren geçebileceksiniz, unutmayın ve bu döneme kadar acele etmeden kurallara uygun beslenin.
Doç. Dr. Ekmel TEZEL
12 Temmuz 2009, 23:22
Mide bandı (kelepçe) ameliyatı olanlar için önemli beslenme kuralları
Bilimsel Anlatımı
